نبات یکی از رایجترین شیرینکنندههای سنتی است و آگاهی از کالری نبات برای کنترل وزن و قند خون اهمیت زیادی دارد؛ بهطور متوسط هر ۱۰۰ گرم آن حدود ۴۰۰ کیلوکالری انرژی دارد. از نظر ترکیب غذایی، تفاوتی با شکر معمولی ندارد و شاخص گلیسمی نسبتاً بالای آن میتواند باعث افزایش سریع قند خون شود. بنابراین میزان مصرف، نه شکل ظاهری، تعیینکننده کالری دریافتی است و افراد دیابتی باید در مصرف آن بسیار محتاط باشند. رعایت تعادل در مصرف نبات، مهمترین اصل برای پیشگیری از عوارض متابولیکی است.
نبات در اصل از ساکاروز (قند حاصل از نیشکر یا چغندر قند) تشکیل شده است. فرآیند تولید آن شامل حلکردن شکر در آب، جوشاندن و ایجاد شرایط بلوردهی است تا کریستالهای درشت قندی شکل بگیرند.
از نظر ترکیبات، نبات تقریباً فاقد ویتامین، فیبر یا مواد معدنی قابل توجه است و عمدتاً منبع انرژی سریع محسوب میشود. بنابراین بررسی کالری نبات برای کنترل وزن و قند خون اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل هنگام خرید عمده نبات از کارخانه نیز توجه به کیفیت مواد اولیه و شفافیت فرآیند تولید اهمیت دارد تا محصولی استاندارد و یکنواخت در اختیار مصرفکننده قرار گیرد.
میزان کالری نبات به وزن آن بستگی دارد، نه شکل ظاهری. به طور متوسط:
بنابراین از نظر علمی، کالری نبات تفاوتی با قند حبهای یا شکر ندارد.
توجه: شکل نبات (چوبی، شاخهای، خرد شده) روی کالری تأثیری ندارد؛ وزن تعیینکننده است.
نوع نبات | وزن تقریبی هر واحد | کالری تقریبی |
نبات چوبی کوچک | 10 گرم | 40 کالری |
نبات چوبی بزرگ | 15 گرم | 60 کالری |
نبات شاخهای (یک تکه متوسط) | 8 گرم | 32 کالری |
نبات خرد شده (۱ قاشق غذاخوری) | 12 گرم | 48 کالری |
نبات سفید 100 گرمی | 100 گرم | 400 کالری |
نبات زعفرانی 100 گرمی | 100 گرم | 400 کالری |
شاخص گلیسمی یا Glycemic Index (GI) عددی است که نشان میدهد یک ماده غذایی با چه سرعتی قند خون را بالا میبرد.
مواد غذایی با GI بالا باعث افزایش سریع قند خون میشوند. ساکاروز (قند معمولی) دارای GI نسبتاً بالا (حدود ۶۵) است.
چون نبات تقریباً همان ساکاروز است، شاخص گلیسمی بالایی دارد و میتواند قند خون را سریع افزایش دهد.
در حالت کلی، مصرف نبات برای افراد مبتلا به دیابت توصیه نمیشود، زیرا این ماده تقریباً از ساکاروز خالص تشکیل شده و شاخص گلیسمی نسبتاً بالایی دارد. به همین دلیل میتواند قند خون را در مدت کوتاهی افزایش دهد. از آنجا که نبات فاقد فیبر، پروتئین یا چربیهای مفید است، هیچ عاملی برای کند کردن جذب قند در آن وجود ندارد و همین موضوع باعث میشود افزایش قند خون سریع و ناگهانی اتفاق بیفتد. بنابراین بیماران دیابتی باید مصرف آن را بسیار محدود کرده و حتماً در چارچوب برنامه غذایی تنظیم شده توسط پزشک یا متخصص تغذیه اقدام کنند.
طبق توصیه متخصصان غدد و همچنین راهنماییهای منتشرشده از سوی انجمن دیابت ایران، بیماران دیابتی باید مصرف قندهای ساده از جمله نبات را به حداقل برسانند و در صورت تمایل، آن را در چارچوب برنامه غذایی تنظیمشده توسط پزشک یا کارشناس تغذیه مصرف کنند.
این گزینهها تأثیر بسیار کمتری بر قند خون دارند.
خیر. از نظر کالری نبات و تأثیر بر قند خون، نبات زعفرانی تفاوتی با نبات سفید ندارد. زعفران ممکن است خواص جداگانهای داشته باشد، اما مقدار آن در نبات آنقدر کم است که اثر محسوسی بر شاخص گلیسمی ایجاد نمیکند.
در مجموع، مصرف مداوم و بیرویه نبات میتواند زمینهساز اختلالات متابولیکی و مشکلات سلامت در بلندمدت شود.
تومان
تومان
تومان
تومان
تومان
تومان
